Historia i legenda
Historia wsi Kochany
Historia wsi Kochany
Kochany to maleńka śródleśna osada położona w Lasach Janowskich w gminie Pysznica. Najdogodniejszy dojazd do tej miejscowości prowadzi drogą przeciwpożarową nr 21 zaczynającą się przy Leśniczówce Ludian. Udając się do Kochanów warto jednak się na chwilę zatrzymać w Rezerwacie Jastkowice.
Początki tej miejscowości sięgają XVIII w. Do 1867 r. funkcjonowała tu wytwórnia mazi i terpentyny, będąca własnością Lubomirskich. W okresie zaborów Kochany były miejscowością przygraniczną. Przebiegała tędy granica pomiędzy Monarchią Austrowęgierską a Cesarstwem Rosyjskim.
W okresie międzywojennym była to duża osada leśna składająca się z 17 gospodarstw. W czasie okupacji hitlerowcy wybudowali na jej obrzeżach linię kolejki wąskotorowej, która służyła im do eksploatacji pobliskich lasów. Dziś zachował się po niej jedynie nasyp biegnący od wschodu równolegle do wioski. Z racji swojego położenia Kochany w czasie II wojny światowej stanowiły doskonałe zaplecze dla działalności partyzanckiej.
29 września 1942 r. Niemcy zamordowali 35 jej mieszkańców w odwecie za pomoc udzielaną partyzantom. Dokonano wtedy pacyfikacji wsi. Zginęły głównie kobiety i dzieci. Uratowali się tylko Ci, którzy wczesnym rankiem wyszli do pracy w polu, bądź ukryli się w zbożach. Rok później na tych terenach doszło do wielkiej bitwy partyzanckiej z przeważającymi siłami wroga.
Oto lista zamordowanych podczas pacyfikacji wsi Kochany w 1942 roku:
Błażejewska Józefa lat 50
Błażejewska Stanisława lat 5
Błażejewski Mieczysław lat 8
Błażejewski Tadeusz lat 2
Garbacka Stefania lat 35
Gęśla Aniela lat 30
Król Adam lat 50
Kuziora Bronisława lat 5
Kuziora Jan lat 10
Kuziora Janina 1 rok
Kuziora Rozalia lat 40
Momot Zofia 1 rok
Piotrowska Agnieszka lat 65
Piotrowska Aniela lat 50
Piotrowski Aleksander lat 2
Piotrowski Jan lat 4
Piotrowski Jan lat 8
Piotrowski Stanisław lat 10
Piotrowski Tadeusz lat 2
Piotrowski Włodzimierz lat 5
Rżewska Janina lat 23
Rżewski Antoni lat 30
Stępak Agnieszka lat 36
Stępak Zofia lat 10
Stręciwilk Czesława lat 3
Stręciwilk Emila lat 30
Stręciwilk Eugeniusz lat 4
Stręciwilk Ewa lat 40
Stręciwilk Franciszka lat 80
Stręciwilk Kazimierz lat 31
Stręciwilk Jan 1 rok
Stręciwilk Janina lat 2
Stręciwilk Tadeusz lat 5
Surowaniec Anna lat 21
Surowaniec Jan 1 rok
W październiku 1943 r. pod Kochanami doszło też do jednej z większych bitew partyzanckich, w której śmiertelnie ranny został dowódca oddziału GL Antoni Paleń ps. "Jastrząb". Bezpośrednio po bitwie zarówno Kochany, jak również sąsiednie wioski, zostały przez hitlerowców spalone.
W latach 80. osada zaczęła tracić coraz bardziej swoje dawne imię i uznanie. Obecnie wioska wyludniła się niemal doszczętnie. Większość użytków rolnych zarosło lassami. W Kochanach na cześć ludzi, którzy zginęli podczas pacyfikacji wsi postawiono pomnij upamiętniający to zdarzenie oraz wybudowano cmentarz ku ich pamięci.
Zespół projektowy z Jastkowic, nauczyciel prowadzący Pani Agata Krzek